Yumurtalık kistleri, kadınlarda sık karşılaşılan durumlardandır. Çoğu zaman rutin muayenede tesadüfen fark edilir. Bu kistlerin önemli bir kısmı zararsızdır ve kendiliğinden kaybolur. Bununla birlikte bazı kistler takip ya da tedavi gerektirir. Yumurtalık kisti Ankara araştırması yapan kadınlar için Doç. Dr. Harun Egemen Tolunay bu yazıda temel bilgileri paylaşmaktadır.
Yumurtalık kisti, yumurtalık üzerinde ya da içinde oluşan sıvı dolu keseciklerdir. Kistler boyut, içerik ve yapı bakımından farklılık gösterir. Örneğin bazıları adet döngüsünün doğal bir parçası olarak gelişir. Bazıları ise farklı nedenlerle ortaya çıkar. Dolayısıyla her kistin değerlendirmesi ayrı yapılır.
Yumurtalıkta görülen başlıca kist türleri şunlardır:
Fonksiyonel kistler en sık görülen türdür. Bu kistler genellikle birkaç adet döngüsü içinde kendiliğinden küçülür. Öte yandan diğer kist türleri daha uzun süreli takip ya da cerrahi gerektirebilir.
Birçok kist hiçbir belirti vermez. Ancak bazı kistler şikâyetlere yol açabilir. Örneğin kasıkta dolgunluk, baskı hissi ya da ağrı görülebilir. Ayrıca adet düzeninde değişiklikler olabilir. Bunun yanı sıra büyük kistler idrar sıklığına neden olabilir.
Bazı durumlarda acil değerlendirme gerekir. Örneğin kistin yumurtalığın kendi etrafında dönmesine torsiyon denir. Bu durumda ani ve şiddetli kasık ağrısı gelişir. Ayrıca kist yırtılması da ani ağrıya ve iç kanamaya yol açabilir. Bu nedenle ani başlayan şiddetli ağrı, bulantı ve kusma ile birlikte ise hemen başvurulmalıdır.
Yumurtalık kisti Ankara sürecinde tanının temel aracı ultrasondur. Özellikle vajinal ultrason, kistin yapısı hakkında ayrıntılı bilgi verir. Kistin boyutu, duvar yapısı ve içeriği incelenir. Ayrıca kistin içinde kan akımı olup olmadığına bakılabilir. Bu bilgiler, kistin türünü tahmin etmeye yardımcı olur.
Gerekli durumlarda bazı kan testleri istenebilir. Örneğin tümör belirteçleri olarak bilinen testler değerlendirmeye katkı sağlar. Ancak bu testlerin sonuçları tek başına tanı koydurmaz. Nitekim bazı iyi huylu durumlarda da bu değerler yükselebilir. Bunun yanı sıra MR gibi ileri görüntüleme yöntemleri de gerekebilir.
Kararı belirleyen başlıca etkenler kistin türü, boyutu, kadının yaşı ve şikâyetleridir. Basit görünümlü ve küçük kistlerde genellikle takip önerilir. Bu takip, belirli aralıklarla tekrarlanan ultrasonlarla yapılır. Böylece kistin küçülüp küçülmediği izlenir.
Öte yandan büyüyen, kaybolmayan veya şüpheli görünümlü kistlerde cerrahi değerlendirilebilir. Cerrahi çoğu zaman laparoskopik yöntemle yapılır. Ayrıca mümkün olduğunda sağlıklı yumurtalık dokusu korunur. Bu yaklaşım, özellikle gebelik planlayan kadınlar için önemlidir.
Kısacası her yumurtalık kisti aynı yaklaşımı gerektirmez. Doğru karar, ayrıntılı muayene ve ultrason değerlendirmesiyle verilir. Yumurtalık kisti Ankara konusunda bilgi almak isteyen kadınların düzenli jinekolojik kontrollerini aksatmaması önerilir.
Yumurtalık kistleri gebelik sırasında da fark edilebilir. Örneğin gebeliğin ilk haftalarında korpus luteum kisti sık görülür. Bu kist, gebeliği destekleyen hormonları üretir. Çoğu zaman ilerleyen haftalarda kendiliğinden küçülür. Bu nedenle gebelikte saptanan kistlerin büyük bölümü yalnızca takip edilir.
Bununla birlikte gebelikte büyüyen ya da şikâyet yaratan kistler daha yakından izlenir. Nadiren torsiyon gibi acil durumlar gelişebilir. Bu durumda cerrahi müdahale gerekebilir. Dolayısıyla gebelikte ani kasık ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir.
Menopoz sonrası dönemde ise yumurtalık kistlerine yaklaşım farklıdır. Çünkü bu dönemde fonksiyonel kistler beklenmez. Bu yüzden menopoz sonrası saptanan kistler daha ayrıntılı incelenir. Ultrason bulguları ve kan testleri birlikte değerlendirilir. Basit görünümlü küçük kistlerde takip yeterli olabilir. Öte yandan şüpheli özellikler taşıyan kistlerde ileri değerlendirme yapılır.
Üstelik doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda fonksiyonel kist oluşumu daha az görülebilir. Ancak bu ilaçlar mevcut kistleri tedavi etmek amacıyla her zaman uygun değildir. Kısacası her yaş grubunda yumurtalık kistleri farklı bir yaklaşım gerektirir. Düzenli kontroller, olası değişikliklerin erken fark edilmesini sağlar.
Yumurtalık kisti değerlendirmesi hakkında bilgi almak isteyebilirsiniz. Ankara Söğütözü’ndeki muayenehanede Doç. Dr. Harun Egemen Tolunay ile görüşmek için 0850 811 03 12 numarasını arayabilirsiniz. Ayrıca İletişim sayfasından randevu talebi oluşturabilirsiniz.
