Hamilelik döneminde görülen her kanama anne adaylarını endişelendirir. Gebelikte kanama, basit nedenlerden ciddi durumlara kadar farklı sebeplerle ortaya çıkabilir. Bu nedenle her kanama hekim tarafından değerlendirilmelidir. Kanamanın zamanı, miktarı ve eşlik eden belirtiler önemlidir. Doç. Dr. Harun Egemen Tolunay, bu yazıda gebelikte kanamanın olası nedenlerini özetlemektedir.
Gebeliğin ilk üç ayında hafif lekelenmeler görülebilir. Örneğin embriyonun rahme yerleşmesi sırasında az miktarda kanama olabilir. Ayrıca rahim ağzındaki hassasiyet de lekelenmeye yol açabilir. Bununla birlikte bazı kanamalar daha ciddi durumlara işaret eder.
İlk üç aydaki kanamanın olası nedenleri şunlardır:
Bu nedenle bu dönemde kanama olduğunda ultrason ile değerlendirme yapılır. Ayrıca gerekirse kanda gebelik hormonu takibi istenir. Böylece kanamanın nedeni anlaşılmaya çalışılır.
Gebeliğin ikinci yarısında görülen kanamalar farklı nedenlere bağlı olabilir. Örneğin plasenta previa bunlardan biridir. Bu durumda plasenta, rahim ağzını kısmen ya da tamamen örter. Genellikle ağrısız ve parlak kırmızı renkte kanama görülür.
Bir diğer önemli neden ise plasentanın erken ayrılmasıdır. Bu tabloda kanamaya karın ağrısı ve rahimde sertleşme eşlik edebilir. Ayrıca erken doğum eylemi de kanama ile başlayabilir. Dolayısıyla ileri haftalardaki her kanama acil değerlendirme gerektirir.
Değerlendirme sırasında öncelikle annenin genel durumu incelenir. Tansiyon ve nabız ölçülür. Ardından kanamanın miktarı ve kaynağı araştırılır. Ultrason ile bebeğin durumu ve plasentanın yeri belirlenir. Bunun yanı sıra kan grubu da kontrol edilir. Nitekim Rh negatif annelerde bazı ek uygulamalar gerekebilir.
İleri gebelik haftalarında rahim kasılmaları ve bebeğin kalp atışları da izlenir. Bu sayede hem anne hem de bebeğin durumu birlikte takip edilir. Plasenta previa şüphesi olan durumlarda vajinal muayene dikkatle planlanır.
Bazı belirtiler acil başvuru gerektirir. Örneğin ped dolduracak kadar yoğun kanama önemlidir. Ayrıca şiddetli karın ağrısı, baş dönmesi ve bayılma hissi ciddiye alınmalıdır. Bebek hareketlerinde belirgin azalma da önemli bir uyarı işaretidir. Bunun yanı sıra kanamayla birlikte sıvı gelmesi değerlendirilmelidir.
Kısacası gebelikte kanama, nedeni ne olursa olsun hekime bildirilmesi gereken bir durumdur. Hafif görünen bir lekelenme bile kontrol gerektirebilir. Çünkü kanamanın nedeni ancak muayene ile anlaşılabilir. Düzenli gebelik takibi, olası sorunların erken fark edilmesine yardımcı olur.
Kanamanın nedeni belirlendikten sonra takip planı oluşturulur. Örneğin düşük tehdidi durumunda bebeğin kalp atışı düzenli aralıklarla kontrol edilir. Bu dönemde ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması önerilebilir. Ancak her durumda yatak istirahati gerekli değildir. Bu nedenle öneriler kişiye göre belirlenir.
Plasenta previa saptanan gebelerde takip daha sıkıdır. Plasentanın konumu ilerleyen haftalarda yeniden değerlendirilir. Çünkü bazı durumlarda plasenta rahim büyüdükçe yukarı doğru yer değiştirebilir. Bunun yanı sıra doğum şekli ve zamanı da bu bulgulara göre planlanır.
Kanama yaşayan anne adaylarının kan değerleri de kontrol edilebilir. Örneğin kansızlık gelişip gelişmediğine bakılır. Ayrıca Rh negatif anne adaylarında kanama sonrası koruyucu iğne gerekip gerekmediği değerlendirilir. Bu uygulama, sonraki gebeliklerde kan uyuşmazlığı riskini azaltmaya yöneliktir.
Öte yandan kanama sonrası yaşanan kaygı oldukça doğaldır. Anne adaylarının sorularını hekimleriyle açıkça paylaşması, süreci daha anlaşılır kılar. Üstelik doğru bilgilendirme, gereksiz endişelerin önüne geçebilir. Kısacası takip planına uyum, hem anne hem bebek sağlığı için önemlidir.
Bunun yanı sıra gebelik boyunca düzenli kontrollere gitmek, kanamaya yol açabilecek bazı durumların önceden fark edilmesini sağlar. Örneğin plasentanın aşağı yerleşimi rutin ultrasonda görülebilir. Ayrıca rahim ağzı uzunluğu gerekli durumlarda ölçülerek erken doğum riski değerlendirilebilir. Böylece takip planı önceden şekillenir. Anne adaylarının kanama, ağrı veya sıvı gelişi gibi durumlarda kime ve nereye başvuracağını önceden bilmesi de önemlidir. Kısacası hazırlıklı olmak, acil durumlarda zaman kazandırır.
Gebelik takibi hakkında bilgi almak isteyebilirsiniz. Ankara Söğütözü’ndeki muayenehanede Doç. Dr. Harun Egemen Tolunay ile görüşmek için 0850 811 03 12 numarasını arayabilirsiniz. Ayrıca İletişim sayfasından randevu talebi oluşturabilirsiniz.
